Aşkın Mimarisi: Tac Mahal

Tac Mahal, Babür İmparatorluğu'nun 6.Hükümdarı Şah Cihan tarafından Babür başkenti Agra'da (Hindistan) inşa edilmiştir. 1632'de inşasına başlanan eser, 20 yıl sonra 1652'de tamamlanmıştır.

Şah Cihan'ın çok sevgili eşi Mümtaz Mahal (Ercümend Banu Begüm), 1631 yılında 14.çocuklarını doğururken öldü. Mümtaz Mahal'in vefatının ertesi yılı Şah Cihan, eşini ölümsüzleştirecek olan Tac Mahal'in temellerini attırdı. Doğum sırasında ölen kadınların kutsallığı inancı da onu böylesine büyük bir eserin yapımına teşvik etmiş olmalıdır.

Şah Cihan
Yapının mimarları; Mimar Sinan'ın talebelerinden Mehmet İsa Efendi ve Mehmet İsmail Efendi ile yapıdaki yazıları yazan Hattat Serdar Efendi, eserin yapımı için Şah Cihan tarafından İstanbul'dan davet edilmişlerdi.

Kubbe üzerinde altınlı bir alem vardır. Türbenin beyaz mermerden 4 minaresi vardır. Anıtın dört yanına Hattat Serdar Efendi tarafından Yasin suresinin tamamı yazılmıştır.

İnşaatta çok sayıda ustanın da yanı sıra, günde 20 bin işçinin çalışmasıyla türbe 1643'te, çevresindeki avlu ve yapılar 1649'da bitirildi. Tac Mahal, 20 yılda 1652'de bütünüyle tamamlandı.

Mümtaz Mahal
Tâç Mahal Türbesi, selvi ve portakal ağaçları ve fıskıyeli havuzlarla süslü bir bahçe ortasındadır. İçi, dışı beyaz mermerlerle kaplıdır. Türbe iki kısım üzerine yapıldı. Türbenin tabanı yerden 130 cm yüksekliktedir. Alt ve üst kısımlar kırmızı kum taşından kuşakla ayrılır. İkinci kısım altı metre yüksekliğindedir. İkinci kısmın üstünde kenarları kesik kare yâni sekizgen plânında, kubbe kasnağına kadar 39 m yüksekliğinde asıl türbe vardır. Kubbesinin kasnaktan yüksekliği 36 metredir. Kubbe Lotus
çiçeği biçimindedir. Dört tarafında her köşede birer minâre vardır.



Tac Mahal'in yandan görünümü
Türbenin içi, mermer kakmalı somaki, lâcivert taş, akik ve firûze gibi kıymetli taşlarla yapılmış çiçek,
demet ve tezyinatlı İslâmî yazılarla süslüdür. İçinde beş oda, birbirlerine koridorlarla bağlıdır. Büyük odada Mümtaz Mahal ve Şah Cihan’ın kabirleri bulunmaktadır. Tac Mahal, kıymetli taşlarla süslenip, zenginleştirilmesine rağmen İngilizler ve Hintlerin istilâ ve yağmalarına uğradığından, bugün bunların çoğu mevcut değildir. Kırk iki zümrüt, yüz iki yâkut, altı yüz yirmi beş elmas, elli inci ve on binlerce kıymetli diğer mâdenlerle süslendiği târihî kaynaklarda yazılıdır.

Mümtaz Mahal ve Şah Cihan'in sandukaları üst katta, kubbenin altındadır. Şah'ın ve eşinin asıl lahitleri ise, en alt katta bulunmaktadır.

Bugün Hindistan'ın en fazla turist çeken yapısı Tac Mahal'dir. Ancak çevresinde oluşan çarpık yapılaşma, bu tarihi yapıtın geleceğini tehdit ediyor. Bulunduğu şehrin bir çok noktasından açıkça görülebilen Tac Mahal, Türk-İslam Mimarisi'nin en önemli yapıtları arasında yer almaktadır.


Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

0 yorum:

Yorum Gönder