İngiltere Kralı Evlenmek İçin Mezhep İcat Etti

İngiltere tarihinin en ilginç kralı Sekizinci Henry, 1509'da 18 yaşında tahta çıkmıştı. İngiltere onun tahta çıkmasıyla taht kavgalarını atlatmış ve yeniden refaha kavuşmuştu. Ancak kral tarihe iktidar başarılarından çok, boşandığı eşleriyle geçti. Altı defa evlenen kral evlenme yüzünden Roma Kilisesi'nden ve Katoliklikten bile kopmuştu. Bu altı evliliğin sonu şöyleydi; boşandı, öldürttü, boşandı, öldürttü,boşandı, kral öldü ve son eşi kurtuldu.


Catherine d'Aragon
Sekizinci Henry, ağabeyi Arthur'un ölmesiyle onun eşi olan Catherine d'Aragon ile nişanlandı. Amacı Avrupa'nın en güçlü devleti olan İspanya'nın desteğini kazanmaktı. 1509'da Henry'nin tahta çıkmasıyla evlendiler. Catherine, ikisi erkek altı çocuk doğurmasına rağmen yalnızca kızı Mary Stuart hayatta kalmıştı. Henry, zaten hoşlanmadığı eşinin taht için erkek varis vermemesi üzerine yeni bir eş arayışına yöneldi. Bunun için Norfolk dükünün genç yeğeni Anne Boleyn idealdi. Kral için tek yol Catherine'den boşanıp Boleyn ile evlenmekti. Ancak ortada Katolik nikahı vardı ve ömür boyu sürerdi. Boşanmak için Papa'nın özel izni gerekiyordu. Henry boşanma gerekçesi olarak, Catherine ile olan evliliğinin dine aykırı olduğunu, kutsal kitaba göre kayınbiraderler ile yengelerin evlenmesinin yasak olduğunu söyledi. Papa ise, kralın 1527'deki müracaatını 6 yıl boyunca oyaladı. Bu yıllarda Henry eşinden ayrı yaşamaya başlamıştı bile.




Papa Boşanmaya İzin Vermeyince, Kral İngiltere'de  Ayrı Kilise Kurdu


Papa boşanma izni için Henry'i kendi mahkemesine çıkarmak isteyince ipler koptu. Henry resmi bir boşanma olmadan 25 Ocak 1533'te Anne Boleyn ile gizlice evlendi. Papa bu gelişmeler üzerine kralı aforoz etti. Ancak Papa'nın eskisi gibi Krallara hükmetme gücü artık yoktu.

Anne Boleyn
Kralın adamlarından Thomas Cromwel, Henry'i Papa'ya karşı kışkırtıyordu. Cromwel, Luther'in görüşlerini benimsiyordu. İngiltere Parlamentosu kralı İngiltere Kilisesi'nin önderi, Papa'yı ise sadece Roma piskoposu olarak kabul etti. İngilizler için Papa artık, evrensel kilisenin başı değildi. Roma'ya gönderilen paralar da artık kralın hazinesine aktarılacaktı. Papazlar krala bağlılık yemini edip Katoliklikten vazgeçtiler. Başbakan Thomas More Katoliklikten vazgeçmediği ve krala karşı geldiği için öldürüldü.

Henry aslında Protestanlar'a karşıydı. 1521'de "Martin Luther'e Karşı Yedi Sav" isimli bir kitap yazarak, Luther'i eleştirmiş, Roma'ya bağlılığını vurgulamıştı. Papa da ona bu görüşlerine karşılık " İman Savunucusu" ünvanını vermişti. Ancak boşanma davası kralı hiç benimsemediği Protestanlığı destekler duruma getirmişti. Ancak bazı Protestanlara da şiddetli davrandı, bir çoğunu yaktırdı. Protestanlığı reddeden "Altı Uçlu Kamçı" yasasını çıkarttı. Kralın amacı milli bir Katoliklik oluşturmaktı.


Anglikan Kilisesi


8.Henry
Sekizinci Henry'nin boşanma davası Katolik ve Protestanlar'ın yanında yeni bir grubun doğmasına sebep oldu. Henry döneminde Papalık ile ilişkiler kesilmesine ve bazı reformlar yapılmasına rağmen Katolik inancına bağlılık sürüyordu. Henry'den sonra kızı Mary'nin hükümdarlığı döneminde Katoliklik tekrar ön plana çıktı ise de daha sonra tahta geçen Elizabeth Anglikanlığı ülkeye yerleştirdi. Kilise uygulamada Katolik olup 17. yüzyılda Püritenler'in, 18. yüzyılda ise John Wesley'in başını çektiği Protestan akımdan oldukça etkilendi.

Anglikan Kiliseleri Cantebury Başpiskoposu'na bağlıdırlar ve dua kitabı olarak da " Book of Common Prayer"ı kullanırlar. Anglikanlık, Protestanlık ile Katoliklik arasında ortak bir yol olarak değerlendirilir.


Zeynep Dramalı,Tarihi Tersten Okumak,İstanbul 2010,s.103-110

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

0 yorum:

Yorum Gönder