Yavuz Küpe Taktı Mı?

Yavuz Sultan Selim’e ait olduğu söylenen küpeli portre üzerine yoğun tartışmalar yapıldı. Son derece ihtişamlı olan bu portre Yavuz’un muydu? Yavuz’un değilse kimindi? 

Yavuz Sultan Selim sadeliği seven bir hükümdardı. Bir defasında oğlu Şehzade Süleyman’ın, huzuruna çok süslü bir elbiseyle çıkması üzerine “Oğlum Süleyman, anan ne giysin!” diyerek sitem etmişti.1 Ayrıca Yavuz Sultan Selim’den önce ve sonra hiçbir padişah resimdeki gibi küpe, taç ve madalyon takmamışlardı.

Bu aksesuarların Sünni inanca ait olmaması ancak Şii inancında uygun görülmesi tarihçileri resmin Şah İsmail’e ait olduğu kanaatine itmiştir. Ayrıca Şiilik’den başka, Şah İsmail’in mensup olduğu Hayderî-Kalenderî tarikatına ait bir sembol olduğu da savunuldu. 



 
Tarihçilerin büyük çoğunluğu resmin Yavuz’a ait olmadığı yönünde hemfikirdir. Yavuz’un Mısır'daki kölelerde küpe gördüğü ve bunların kulluğun bir ifadesi olarak küpe takmalarından etkilenip "Ben de Allah'ın kuluyum" diyerek küpe taktığı ifade edilir. Ancak bu, portrenin Yavuz’a ait olduğu sanısına sahip olanların, Yavuz’un küpesini meşrulaştırma çabasının ürünü olan bir uydurmadır. Çünkü hiçbir kaynakta bu yönde bir bilgi bulunmamaktadır. Bu gibi uydurmalar internet ortamından çok hızlı yayılmıştır.


Bazı tarihçiler de resmin aynen kaynaklarda anlatıldığı gibi Yavuz Sultan Selim’e benzediğini ancak küpe, madalyon ve tâcın ressamın hayal ürünü olduğunu savunurlar. Resmin Şah İsmail’in orijinal minyatürlerine hiç benzemediğini belirtirler.

Sonuç olarak Yavuz’un küpe takmadığı kesin olup resmin kime ait olduğu konusu tartışmalıdır.Bu konuda, ancak küpeli resim ile iki hükümdarın orijinal minyatürlerini karşılaştırarak kişisel yorumlamalar yapabiliriz. 



Aşağıda iki hükümdarın da orijinal minyatürleri ile küpeli resmi karşılaştırabilir, resmin kime ait olduğu konusunda kişisel yorumunuzu yazabilirsiniz:

Nakkaş Osman’ın minyatüründe Yavuz Sultan Selim
Tartışmalı Resim
Şah İsmail- Ahsenü't Tevarih'deki minyatürü
Hünername'den Yavuz Sultan Selim'in cülûsu (Mehmed Bursevi'nin minyatürü)

Bir minyatürde Şah İsmail





1 Netâyic ül-Vukuat, c.I-II, s.125

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

2 yorum:

"Yavuz’un Mısırdaki kölelerde küpe gördüğü ve bunların Allah’a kulluğun bir ifadesi olarak küpe takmalarından etkilenip kendisinin de küpe taktığı fikri yayılmıştır."

Yukarıdaki bölümde hatalı bir söylem var. Köleler Allah(c.c.)'ın kulu olduklarını belirtmek için değil köle olduklarını belirtmek için küpe takarlardı. İnternette dolaşanlarda ise Yavuz'un da "Ben de Allah'ın(c.c.) kölesiyim." deyip küpe taktığı yazar.

Evet haklısınız, internette yazıldığı şekline pek değer vermediğimizden, yazarken de dikkat etmedik. Uyarınız üzerine düzeltilmiştir.

Yorum Gönder