Biz Sevr'i Çoktan Yırttık!

Mustafa Kemal’in, zafer kazanmış Türk ordusunun Başkomutanı sıfatıyla İzmir’de bulunduğu sırada, İngiliz Donanma Komutanı Hükümet Konağı’na gelerek Mustafa Kemal’i ziyaret etmiş ve “Türkiye’deki azınlıkların durumlarından endişe ettiklerini söyleyerek”, güvence istemiştir. Atatürk’ün başyaveri Salih Bozok, iki komutan arasında geçen diyaloğu şöye anlatıyor:

“Hiç kuşkunuz olmasın Amiral! Türkiye’deki tüm insanlar gibi bahsettiğiniz azınlıklarda TBMM’nin koruması altındadır. Suç işlemeyenler,kendilerini bu memlekette benim kadar güvende sayabilirler…”
İngiliz donanma komutanı, “Suç işleyenler?” diye sorunca ,Mustafa Kemal:
“Suç işleyenler sayın Amiral,dünyanın heryerinde olduğu gibi ülkemizde de adaletin huzuruna çıkarlar. Suçlu iseler, cezalarını elbette çekeceklerdir…”
“Paşa hazretleri,Yunan ordusundan cesaret alan Rumların bazıları,şımarıklıklar yapmış olabilir.Ermeniler içinde aynı şeyi söyleyebilirim.Biliyorsunuz,büyük bir bölümü göçe zorlandı ve gene büyük bir bölümü hayatını kaybetti…Bu ruh tedirginliği içinde Türkler de zor günler geçirmiş olabilirler…Bunlar fevkalade günlerin olaylarıdır; bağışlanması, hor görülmemesi gerekir. Eğer bu kimseler, halkın husumetine bırakılacak olurlarsa bütün dünya aleyhinize kıyamet koparır!”
Mustafa kemal sözün burasında Komutanın lafını keserek konuşmaya başlar:
“Şu efendi devlet rolünü bırakınız Amiral! Milletleri de tehdit etmekden vazgeçiniz. İngiltere ve müttefiklerinin kıyamet koparıp koparmayacağını düşünmem. Bunlar memleketimizin iç işleridir; kimsenin bu işlere karışmasına da müsaade edemem! Majesteleriniz, memleketimizin azınlıklarıyla uğraşmaktan vazgeçsinler… Kim bize saygı beslemezse bizden saygı beklemeye hakkı olmaz. Şimdi söyleyeceklerinizi dinliyorum…”
Amiral, Rum ve Ermenilerin güven içinde bulundurulmasını sadece rica ettiklerini, aksi takdir de (elini limandaki gemilere doğru uzatarak) bu güvenliğini kendilerinin sağlayacağını söyleyerek Atatürk’ü açıkça tehdit ediyordu.
“Arkaladığınız yunan ordusunun denizde yüzen cesetlerini herhalde görmüş olmalısınız!... Türk ordusu güvenliği sağlayacak güçte olduğu gibi, limanı boşaltacak güçtedir de. İsterseniz bize ihanet eden azınlıkları geminize doldurabilirsiniz. Donanmanızın en kısa sürede limanı terk etmesini istiyorum!”
Amiral “İngiltere’ye savaş mı açıyorsunuz?” diye sordu ve Mustafa Kemal’de:
“Savaş mı? Siz Sevr Antlaşmasının yürürlükte olduğunu mu sanıyorsunuz? Biz onu çoktan yırttık. Karşımda oturuşunuzu sizi konuk saymamıza borçlusunuz. Fakat görüyorum ki, nezaketimizi kötüye kullanıyorsunuz. Buna müsaade edemem…Gemilerinizi derhal karasularımızdan çekmenizi size ihtar ediyorum.”
Başyaver Salih Bozok, Atatürk’ün bu cümleleri üzerine Amiral’in odayı “Afedersiniz!...” diyerek terk ettiğini yazar.

Kaynak:  İsmet Bozdağ, “Atatürk’ün Başyaveri Salih Bozok Anlatıyor: Latife ve Fikriye,İki Aşk Arasında Atatürk”,Truva Yayınları,İstanbul,2006,s65-69

Related Posts Plugin for WordPress, Blogger...

1 yorum:

Yorum Gönder